Cilt 10 Sayı 4 (2025): Turkish Journal of Marketing
Makaleler

Web of Science veri tabanındaki sağlık bakımı pazarlaması çalışmalarının bibliyometrik analizi

Mehmet Yorulmaz
Doç. Dr., Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye
Osman Ekenel
Yüksek lisans öğrencisi, Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye

Yayınlanmış 03.06.2026

Anahtar Kelimeler

  • Sağlık Pazarı, Bibliyometrik Analiz, Akademik Eğilimler, Web of Science, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefler

Nasıl Atıf Yapılır

Web of Science veri tabanındaki sağlık bakımı pazarlaması çalışmalarının bibliyometrik analizi. (2026). Turkish Journal of Marketing, 10(4), 143-154. https://doi.org/10.30685/tujom.v10i4.219

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, 1993–2025 yılları arasında Web of Science veri tabanında “Healthcare Marketing” (sağlık pazarlaması) yada “sağlık bakımı pazarlaması” alanında yayımlanan akademik çalışmaların bibliyometrik yöntem ile analiz edilerek, alandaki araştırma eğilimlerinin, bilimsel gelişim çizgisinin ve tematik odak noktalarının ortaya konulmasıdır. Araştırma kapsamında incelenen yayınlar; yıl, ülke, kurum, yazar, belge türü, dil, sürdürülebilir kalkınma hedefleri (SDG) ve atıf temaları açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, bu alandaki akademik üretimin özellikle 2020 yılı sonrasında belirgin bir artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. 2024 yılı, en yüksek yayın sayısına ulaşılan dönem olarak öne çıkmıştır. Yayınların büyük bir bölümü makale formatında olup, çoğunlukla İngilizce dilinde hazırlanmıştır. Tematik açıdan çalışmaların, sosyal bilimler, sağlık politikaları, gıda pazarlaması ve tüketici davranışları konuları etrafında yoğunlaştığı belirlenmiştir. En fazla katkı sağlayan kurumlar arasında University of California System, Griffith University ve Harvard University öne çıkmaktadır. Ülke dağılımında Amerika Birleşik Devletleri ilk sırada yer almakta; onu sırasıyla İngiltere, Avustralya ve Çin izlemektedir. Ayrıca, incelenen çalışmaların önemli bir kısmının Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG) ile ilişkilendirildiği tespit edilmiştir. Özellikle “Sağlıklı Bireyler” (SDG 3) ve “Sorumlu Tüketim ve Üretim” (SDG 12) temaları ön plana çıkmaktadır. Bu bulgular, sağlık pazarlaması alanının son yıllarda disiplinlerarası bir araştırma alanı olarak hızla geliştiğini ve sağlık, çevre, beslenme ile tüketici davranışlarını bütünleştiren çok boyutlu bir akademik perspektif kazandığını göstermektedir.

Referanslar

  1. Bulut, C., Sonal, T., & Kolca, D. (2023). Sağlık hizmetlerinde pazarlama araştırmalarında uygulanan teknikler. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 9(3), 284-294.
  2. Butler, K., Gordon, R., Roggeveen, K., Waitt, G., & Cooper, P. (2016). Social marketing and value in behaviour? Perceived value of using energy efficiently among low income older citizens. Journal of Social Marketing, 6(2), 144–168.
  3. Butt, I., Iqbal, T., & Zohaib, S. (2019). Healthcare marketing: A review of the literature based on citation analysis. Health Marketing Quarterly, 36(4), 271–290.
  4. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296.
  5. Elrod, J. K., & Fortenberry, J. L. (2018). Catalysing marketing innovation and competitive advantage in the healthcare industry: The value of thinking like an outsider. BMC Health Services Research, 18(Suppl. 3), Article 922.
  6. Elrod, J. K., & Fortenberry, J. L. (2020). Integrated marketing communications: A strategic priority in health and medicine. BMC Health Services Research, 20(Suppl. 1), Article 880.
  7. Gök, S. (2023). Sağlık Hizmetleri Pazarlamasında Güncel Yaklaşımlar. Sağlık Akademisi Dergisi, 10(3), 514-522.
  8. Huang, M.-H., & Rust, R. T. (2021). A strategic framework for artificial intelligence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 49(1), 30–50.
  9. Imran, S., & Zulfaqar, M. (2025). The art of social media influencers: Exploring women's healthcare marketing journey to prescription drug abuse and treatment engagement. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing, 19(4), 1092–1114.
  10. Jeevan, T. L., & Krishna, N. S. (2025). A systematic review on the effectiveness of marketing tools, techniques, and strategies in the healthcare sector. Advances in Consumer Research, 2(5), 1643–1655.
  11. Kar, R., & Wasnik, A. (2024). Progress and trends in healthcare marketing strategy (2018–2022): A descriptive and bibliometric analysis of the Web of Science (WoS) dataset. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing, 18(1), 1-20.
  12. Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.
  13. Lee, N. R., & Kotler, P. (2011). Social marketing: Influencing behaviors for good (4th ed.). SAGE.
  14. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25(4), 348–349.
  15. Rościszewski, P., Stępień, M., & Berniak-Woźny, J. (2024). Primary healthcare marketing: A bibliometric study and research agenda. Health Services Insights, 17, Article 11786329241266648.
  16. Sadhotra, N., & Joshipura, M. (2025). Decoding pharmaceutical and healthcare marketing research: A hybrid review and research agenda. International Journal of Pharmaceutical and Healthcare Marketing.
  17. Shaheen, H. (2025). Social media marketing research: A bibliometric analysis from Scopus. Future Business Journal, 11, Article 41.
  18. Smith, S., & Zook, Z. (2016). Marketing communications: Integrating offline and online with social media (6th ed.). Kogan Page.
  19. Soares Júnior, A. P., & Mainardes, E. W. (2026). Strategic value orientation in healthcare: Measurement scale. Journal of Health Organization and Management. Advance online publication.
  20. Thomas, R. K. (2020). Marketing health services (5th ed.). Health Administration Press.
  21. Tosun, N., & Yıldız, S. Y. (2021). Examining the effects of COVID-19 on health services marketing research with a bibliometric analysis. International Journal of Health Management and Tourism, 6(3), 647-666.
  22. Yorulmaz, M., & Ünal, S. N. (2025). The role of brand image in individuals' hospital preferences. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(124), 2214-2227.